Art Deco Simona Heights: Vì Sao Kiến Trúc Giữ Giá Trị?

Năm 1976, một nhóm nhỏ ở Miami Beach đứng trước nguy cơ mất trắng. Khu phố họ sống — hàng trăm tòa nhà cũ kỹ, sơn bong tróc — sắp bị đập để xây cao ốc mới.

Họ không để điều đó xảy ra. Gần 50 năm sau, khu phố đó — Miami Beach Architectural District — sở hữu hơn 800 công trình kiến trúc Art Deco, được ghi vào Sổ đăng ký Di tích Quốc gia Hoa Kỳ, và trở thành một trong những khu bất động sản có giá trị bền vững nhất nước Mỹ.

Câu chuyện đó nghe xa lạ với Quy Nhơn. Nhưng logic phía sau nó thì không. Và đó chính xác là điều bạn cần hiểu trước khi nhìn vào Art Deco Simona Heights — ngôn ngữ kiến trúc mà dự án này chọn làm nền tảng thiết kế.

Art Deco không phải trang trí — đó là một cách tư duy không gian

Nhiều người nghĩ Art Deco chỉ là “trông sang”. Thật ra nó có gốc gác rõ ràng.

Phong cách này xuất hiện tại Paris, bùng nổ toàn cầu sau Triển lãm Thế giới năm 1925. Đặc trưng của nó: hình khối hình học, đường nét đối xứng nghiêm ngặt, và vật liệu công nghiệp — chrome, kính khối, sàn terrazzo — được xử lý theo cách sang trọng thay vì thô cứng.

Điểm khác biệt so với các phong cách trang trí thuần túy: Art Deco được thiết kế để trường tồn về mặt thị giác. Đường nét hình học không lỗi mốt theo cách các họa tiết trang trí thường lỗi mốt sau vài năm.

Bài học từ Miami Beach — khi kiến trúc trở thành tài sản

Quay lại câu chuyện Miami Beach. Điều gì đã xảy ra sau khi khu phố đó được bảo tồn thay vì đập bỏ?

Một báo cáo về tác động của việc bảo tồn di sản kiến trúc tại khu vực này ghi nhận: giá trị bất động sản tại đây tăng ổn định nhờ uy tín và sức hút riêng của việc gìn giữ kiến trúc — kéo theo cả sự phát triển của các cơ sở kinh doanh xung quanh.

Nói cách khác: kiến trúc không lỗi thời trở thành một dạng tài sản vô hình, cộng dồn vào giá trị hữu hình của bất động sản.

“Local protection allowed the Art Deco District to thrive and became the economic engine behind the rebirth of Miami Beach — a shining example of the value of historic preservation.”

Đây không phải chuyện chỉ xảy ra ở Mỹ. Logic tương tự đang lặp lại — ở quy mô nhỏ hơn, bối cảnh khác hơn — tại một dự án trên đường Trần Hưng Đạo, Quy Nhơn.

Art Deco Simona Heights: cách dự án vận dụng phong cách này vào Quy Nhơn

Khác với Miami Beach — nơi Art Deco là di sản có sẵn — Simona Heights chọn Art Deco làm ngôn ngữ thiết kế ngay từ đầu. Đây là một quyết định có chủ đích, không phải ngẫu nhiên.

Điểm thú vị nằm ở cách phối trộn. Thay vì bê nguyên Art Deco phương Tây, đội ngũ thiết kế lồng vào đó những địa danh quen thuộc của Quy Nhơn — Kỳ Co, Eo Gió, Tháp Đôi. Đường nét hình học vẫn giữ, nhưng cảm hứng tạo hình mang màu sắc bản địa.

Tông màu chủ đạo là đen–trắng — lựa chọn kinh điển của Art Deco toàn cầu. Điểm nhấn thêm vào là họa tiết tweed diềm đen, tạo cảm giác thời trang hơn là thuần kiến trúc.

Về mặt kỹ thuật, dự án làm việc với ba đơn vị tư vấn riêng biệt cho từng lớp thiết kế: PMAC (Phu My Architecture Company) phụ trách kiến trúc tổng thể, ADA (Adrien Desport Architects) phụ trách nội thất, và Land Sculptor Studio — đơn vị Thái Lan — phụ trách cảnh quan.

Việc chia tách rõ ba vai trò này không phải chi tiết thừa. Nó cho thấy dự án xử lý thiết kế như một hệ thống, không dừng ở mặt tiền đẹp.

The Sea và The Harbour — hai cách nhìn cùng một ngôn ngữ thiết kế

Nhìn kỹ hơn vào phần kiến trúc, Art Deco Simona Heights được thể hiện rõ nhất qua hai tòa tháp liên thông bằng cầu kết nối. Nhưng chúng không phải bản sao của nhau.

The Sea hướng ra biển.The Harbour hướng về phía cảng Quy Nhơn và đầm Thị Nại. Cùng một ngôn ngữ Art Deco, nhưng góc nhìn và bối cảnh xung quanh mỗi tòa tạo ra trải nghiệm khác nhau cho cư dân.

Đây là cách tiếp cận khác với nhiều dự án chỉ nhân bản một mẫu tháp cho tất cả các block. Việc tách biệt hướng nhìn buộc đội thiết kế phải xử lý ánh sáng, bố cục ban công, và tỷ lệ cửa sổ khác nhau cho từng tòa — dù vẫn giữ nguyên tắc hình học Art Deco xuyên suốt.

[Image: infographic minh họa các đặc trưng Art Deco đối chiếu Simona Heights]Alt: kiến trúc Art Deco Simona Heights infographic đặc trưng nhận diện

Art Deco Simona Heights có thực sự không lỗi thời?

Câu trả lời ngắn gọn: tính hệ thống. Art Deco sống được gần một thế kỷ không phải vì nó “đẹp” theo cảm tính, mà vì nguyên tắc hình học và tỷ lệ của nó ít bị chi phối bởi xu hướng nhất thời.

Nhưng có một điều cần nói thẳng về Art Deco Simona Heights: dự án hiện vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện, chưa bàn giao. Việc kiến trúc Art Deco có thực sự giữ giá trị thẩm mỹ và giá trị bất động sản theo thời gian tại thị trường Quy Nhơn hay không — vẫn là điều cần thời gian kiểm chứng, không thể khẳng định chắc chắn ngay từ bây giờ.

Điều có thể khẳng định: đội ngũ thiết kế đã đặt cược vào một ngôn ngữ kiến trúc từng được chứng minh có khả năng trường tồn ở những thị trường khác. Đó là một lựa chọn có cơ sở, không phải một khẩu hiệu marketing suông.

Nếu bạn đang cân nhắc một căn hộ không chỉ để ở mà còn để nhìn ngắm mỗi ngày trong nhiều năm tới, câu hỏi đáng đặt ra không phải “dự án này có đẹp không” — mà là “phong cách này có còn đẹp sau mười năm nữa không”. Với Art Deco, lịch sử đã phần nào trả lời câu hỏi đó ở những nơi khác trên thế giới.

Tìm hiểu thêm về toàn bộ quy mô, tiện ích và pháp lý của dự án Simona Heights tại trang tổng quan chính thức.

Nguồn tham khảo quốc tế: Art Deco Architecture — City of Miami Beach